I.J. de Kramerprijs editie 2017

I.J. de Kramer-prijs voor 2017, uitgereikt in Rupelmonde (Getijdenmolen)


 

Tijdens de najaarsbijeenkomst van TIMS Nederland en Vlaanderen op 25 november 2017, heeft Peter Tergau (voorzitter) de I.J. de Kramer-prijs 2017 ter grootte van € 2.000,- uitgereikt.

V.l.n.r.: Peter Tergau(voorzitter) en Herman Kaptein (laureaaat)

V.l.n.r.: Peter Tergau(voorzitter) en Herman Kaptein (laureaat)  (Foto: Eddy De Saedeleer)

Deze publicatieprijs werd toegekend aan de Nederlandse auteur: Herman Kaptein voor zijn boek:  Nijverheid op windkracht. Energietransities in Nederland.


 

Het oordeel van de jury luidde:

Dit onderzoek omschrijft niet alleen de transitie van spier- naar windkracht in Nederland, maar ook die van wind- naar mechanische kracht. Het boek bestaat dan ook uit twee delen. Het laat daarnaast de invloed zien van economische omstandigheden op de bedrijfsvoering van de molens en de gedachtegang achter de vaak moeizame overstap op stoomkracht. Uitgangspunt van zijn onderzoek zijn de uitvindingen op molengebied in Alkmaar en hoe het komt dat deze juist hier werden gedaan en niet, zoals vaak verondersteld, in de Zaanstreek. Van hieruit worden de ontwikkelingen in de Zaanstreek en Amsterdam besproken. Zowel de aantallen en de diversiteit van de molens komen aan de orde, alsmede de verbanden met de economische ontwikkelingen. Oorlogen zijn hierbij, zowel in positieve als in negatieve zin, van grote invloed.

De ontwikkelingen in de stad en op het platteland worden besproken. De Zaanstreek wordt in dit verband gezien als platteland, daar het geen stedelijke structuur en bestuurlijke eenheid heeft.

Diverse industriële toepassingen van de molens worden apart besproken.

Uit de grote hoeveelheden uiterst interessante details willen we er twee naar voren halen. De transities riepen geregeld weerstand op van de bestaande orde en instituties, wat tot afremming van de overgang leidde. Duidelijk is dat men niet schroomde om het tekort aan vaklieden uit heel Europa te halen. Niets nieuws onder de zon kan men concluderen. Ook nu zitten we midden in een transitie fase naar robot gestuurde productie en globalisering. Ook nu staan de instituties op de achterste benen. Herman Kaptein laat zien dat dit een zinloze exercitie is.

Conclusie

Het boek van Herman Kaptein geeft de ontwikkeling van diverse industriemolens en de transitie van stoomkracht in het bedrijf helder weer, tot stand gekomen door vele jaren intensief onderzoek. Een boek dat het tijdsgewricht van door wind aangedreven machines tot aan het stoommachine tijdperk op een meesterlijke wijze beschrijft. Kortom een boek dat niet mag ontbreken bij iedere molenliefhebber. Het ware gewenst dat een dergelijk boek ook voor andere molenfuncties zou verschijnen.

De jury voor 2017 bestond uit:

  • Erik Stoop, Woerden
  • Jesse in ’t Veld, Westmaas
  • Jan Vermeulen, Amersfoort    

    Van links naar rechts: Jab Vermeulen, juryvoorzitter Erik Stoop en Jesse in't Veld

    Van links naar rechts: Jesse in’t Veld, jury voorzitter Erik Stoop en Jan Vermeulen.


 

Publicatiegegevens:

Nijverheid op windkracht. Energietransities in Nederland door Herman Kaptein 

ISBN 978-90-8704-683-5 512 blz gebonden geillustreerd 

Het boek is te koop via de boekhandel en te bestellen bij Uitgeverij Verloren, Torenlaan 25, 1211 JA Hilversum bestel@verloren.nl


Ingezonden en beoordeelde werken

Er zijn naast het bekroonde werk nog drie andere publicaties binnengekomen.  Er zijn ditmaal geen publicaties voorgedragen door het bestuur van TIMS-Nederland en Vlaanderen.

De volgende werken zijn eveneens ingebracht en beoordeeld:

  • Windscheppen op Ameland, Historie van de molens en molenaars van ‘d Oäde Pôlle door Douwe de Boer en Warner B. Banga
  • De geschiedenis van koren- en pelmolen Windlust, Burum door Warner B. Banga
  • Molens, mensen, bedrijven. Overzicht van vijf eeuwen Harlinger bedrijfsmolens op windkracht door D.M. Bunskoeke

Neem voor verdere informatie contact op met het secretariaat, secretariaat@molenkunde.eu